Information in English at foot of page.
Léargas ar Ceol na Mara
Blaisíní de shaothar pinn Mháire Mháirtín.
Do Pháiste
Dán, á aithris anseo ag Máire Uí Chatháin (gar-neacht le Máire Ní Ghuairim).
Máire Mháirtín ⁊ a fear céile Seán Brady atá sa ghrianghraf, is iad ag ligint scíthe cois abhann i mbliain a 1960. A ngar-iníon Rosanna atá ar an mbachlainn ag Máire.
Deineadh an fuaimrian a thaifeadadh in Áras na Gaeilge, Ollscoil na Gaillimhe, ar an 16ú Mí Aibreáin 2024.
Fionn Ó Sealbhaigh a thaifid. Míċeál Ó Loċlainn a chuir in eagar.
Peigín agus an Ga Gréine
Scéilín draíochtúil, á insint anseo i riocht mhiondráma raidió.
An cliar
An Scéalaí: Máire Ní Neachtain
Peigín: Máire Uí Chatháin
An Ga Gréine: Seán Ó Guairim (gar-nia le Máire Ní Ghuairim)
An ceol
Songs from the Stellar Nurseries I ón albam Glasst: Works Vol II.
Jim Mortimore a chum ⁊ a sheinn.
Cóipcheart © Jim Mortimore.
Úsáideadh anseo é le caoinchead.
An léiriú
Deineadh an cliar a thaifeadadh in Áras na Gaeilge, Ollscoil na Gaillimhe, ar an 16ú Mí Aibreáin 2024. Fionn Ó Sealbhaigh a thaifid.
Cianradharcán Hubble, STScI ⁊ NASA a sholáthair NGC 1333.
Míċeál Ó Loċlainn a chuir in eagar.
Niamhín
Gearrscéal gleoite, á aithris anseo ag Máire Uí Chatháin.
An ceol
Welcome to the Library ⁊ Pillars of Creation.
Ón albam Dragon.
Jim Mortimore a chum ⁊ a sheinn.
Cóipcheart © Jim Mortimore.
Á úsáid anseo é le caoinchead.
An léiriú
Deineadh an scéal a thaifeadadh in Áras na Gaeilge, Ollscoil na Gaillimhe, ar an 16ú Mí Aibreáin 2024. Fionn Ó Sealbhaigh a thaifid.
Míċeál Ó Loċlainn a dhein an taifeadadh físe ⁊ a chuir in eagar.
Na Beanna Beola
Dán, á aithris anseo ag Máire Uí Chatháin.
Camchuairt ó Roisín na Mainiach soir, faoi scáil na mBeann, atá sa bhfíseán.
Deineadh an fuaimrian a thaifeadadh ar an 11ú Mí an Mheithimh 2021 in Áras Shorcha Ní Ghuairim, Ollscoil na Gaillimhe. Deineadh scannánú na radharcanna (deasa!) roimh lá ar maidin bhreá cupla seachtain ina dhiaidh sin.
Míċeál Ó Loċlainn a dhein an taifeadadh fuaime agus físe, ⁊ a chuir in eagar.
Aitheantas ⁊ buíochas
Tá scéalta ⁊ dánta Cheol na Mara fé chóipcheart © ag eastát Mháire Ní Ghuairim. Tá gach ceart ar cosnamh. Le caoinchead a cuireadh an rogha samplach seo i láthair.
Very special thanks to Jim Mortimore.
Ceol na Mara — Gearrscéalta do Pháistí
Míċeál Ó Loċlainn a scrígh.
Foilsithe: 25ú Mí an Mhárta 2024.
Scéalta le Máire Ní Ghuairim in An t‑Éireannach
Bhí Máire Mháirtín Ní Ghuairim i mbun pinn do pháipéir ⁊ do nuachtáin éagsúla a luaithe le 1919 (Breathnach and Ní Mhurchú, gd‑b).
Sna 1930dí chuir sí tús le sraith gearrscéalta do pháistí. Foilsíodh cuid acu seo in An t‑Éireannach agus cuid acu in áiteanna eile. (Tá tuilleadh faisnéise ar an abhar so á réiteach: 19ú Abráin 2025.)
Dátaí a gcéadfoilsithe in An t‑Éireannach
- Smaointe: Oiḋċe Ṡaṁna san Iarṫar
- Smaointe: Oíche Shamhna san Iarthar
- 27ú Mí Dheireadh Fómhair 1934. Imleabhar Ⅰ, uimhir 22. Lch 5.
- Ceol na Mara
- 5ú Mí Eanair 1935. Imleabhar Ⅰ, uimhir 32. Lch 7.
- An t‑Éinín Éidtreoireaċ
- An tÉinín Éidtreoireach
- 12ú Mí Eanair 1935. Imleabhar Ⅰ, uimhir 33. 6.
- Scáṫán an Ḃróin
- Scáthán an Bhróin
- 9ú Mí na Feabhra 1955. Imleabhar Ⅰ, uimhir 33. Lch 6.
- Do Ṗáisde
- Do Pháiste
- 9ú Mí na Feabhra 1935. Imleabhar Ⅰ, uimhir 37. Lch 7
- Dán is ea é seo.
- An Ḃeirt Dílleaċtaí
- An Bheirt Dílleachtaí
- 16ú Mí na Feabhra 1935. Imleabhar Ⅰ, uimhir 38. Lch 6.
- Tuaṫa Dé Danann
- Tuatha Dé Danann
- 2na Mí an Mhárta 1935. Imleabhar Ⅰ, uimhir 40. Lch 7
- An Cnó‑ín Ceoil: Sgéal Fiannaiḋeaċta.
- An Cnóín Ceoil: Scéal Fiannaiochta
- 18ú Mí na Bealtaine 1935. Imleabhar Ⅰ, uimhir 51. Lgh 6–7
- An Leanḃ a Goideaḋ
- An Leanbh a Goideadh
- 6ú Mí Iúil 1935. Imleabhar Ⅱ, uimhir 6. Lch 7
- 13ú Mí Iúil 1935. Imleabhar Ⅱ, uimhir 7. Lch 6
- 20ú Mí Iúil 1935. Imleabhar Ⅱ, uimhir 8. Lgh 6 ⁊ 8
- Peigín agus an Gaṫ Gréine
- Peigín agus an Ga Gréine
- 14ú Mí an Mhárta 1936. Imleabhar Ⅱ, uimhir 43. Lch 6
- Sioḃáinín agus an Eaċ Luaċra
- Siobháinín agus an Each Luachra
- 21ú Mí an Mhárta 1936. Imleabhar Ⅱ, uimhir 44. Lch 6
- An t‑Aingeal
- An tAingeal
- 28ú Mí an Mhárta 1936. Imleabhar Ⅱ, uimhir 45. Lch 6
- Scéal le Hans Christian Andersen é seo.
- Na Réaltóga Stuacaċa
- Na Réaltóga Stuacacha
- 11ú Mí Aibreáin 1936. Imleabhar Ⅱ, uimhir 46. Lgh 6–7
- Bainríoġan na mBláṫ
- Bainríon na mBláth
- 2na Mí na Bealtaine 1936. Imleabhar Ⅱ, uimhir 50. Lgh 6–7
- Siamsa na Coille
- 3ú Mí Dheireadh Fómhair 1936. Imleabhar Ⅲ, uimhir 19. Lgh 6–7
- Briseaḋ an Ġealltanais: An Ceaṫraṁaḋ Rí
- Briseadh an Ghealltanais: An Ceathrú Rí
- 2na Mí na Feabhra 1937. Imleabhar Ⅲ, uimhir 32. Lch 7
Foinse: Ó Cíosáin (1993:256).
Ceol na Mara i riocht leabhair
I mbliain a 1938 d’fíll Máire ar na scéalta seo agus d’atheisigh iad, mar chnuasach, i bhfoirm leabhair. Ceol na Mara an teideal a bhí ar an gcnuasach seo. Marion King a sholáthair na léaráidí. Brún ⁊ Ó Nuallán Teoranta a d’fhoilsigh.
Clár ábhair Cheol na Mara 1938
NB: Dánta is ea Do Ṗáiste agus Na Beanna Beola.
- Do Ṗáiste (8)
- Ceol na Mara—Ⅰ (9)
- Ceol na Mara—Ⅱ (12)
- Roġa an Árd‑Ríoġ (14)
- Peigín agus an Gaṫ Gréine (21)
- An tAingeal (25)
- An Cnó‑ín Ceoil (30)
- An Ḃeirt Dílleaċtaí (36)
- Sioḃáinín agus An Eaċ Luaċra (43)
- An Leanḃ a Goideaḋ—Ⅰ (47)
- An Leanḃ a Goideaḋ—Ⅱ (52)
- An tAṁrán Tóigeálaċ (58)
- Tuaṫa Dé Danann (63)
- An Bóiṫrín Soillseaċ—Ⅰ (67)
- An Bóiṫrín Soillseaċ—Ⅱ (70)
- An tÉinín Éidtreoraċ (73)
- Cuir san Earraċ
agus Bain sa ḃFoġṁar (80) - Scáṫán an Ḃróin (83)
- Niaṁín (88)
- Uaḃar agus Díoġaltas (93)
- Bainríoġain na mBláṫ (97)
- Teaċtaireaċt na nÉan (101)
- An Buaċaill Beag
agus an Réalt (105) - Siamsa na Coille (112)
- An Ceaṫraṁaḋ Rí (119)
- Na Beanna Beola (127)
Níor athfhoilsíodh Smaointe: Oiḋċe Ṡaṁna san Iarṫar ná Na Réaltóga Stuacaċa sa chnuasach.
Tagairtí
Breathnach, D agus Ní Mhurchú, M. (gd‑b). ‘Ní Ghuairim, Máire (1896–1964)’ in ainm.ie. Ar fáil: https://www.ainm.ie/Bio.aspx?ID=520 [Ceadaithe 20221110].
Ó Cíosáin, É. (1993). An t‑Éireannach 1934–1937: Páipéar Sóisialach Gaeltachta. Baile Átha Cliath:An Clóchomhar Tta.
Ceol na Mara — Short Stories for Children
Published 25th March 2024.
During the 1930s, Máire Ní Guairim wrote a series of short stories for young children. Several of these were first published in An t‑Éireannach, a weekly Irish language newspaper aimed at a Gaeltacht readership but with national and international journalistic scope. Others were first published elsewhere. (Discussion of this is in preparation as of 19th April 2025.)
Many of these tales are fairy stories or feature some other præternatural component. The Little People are present, inevitably. Also Fionn Mac Cumhaill ⁊ na Fianna. But there’s also a splendid and surreal cohort of sundry sapient plants, animals, fissures on the faces of cliffs in County Mayo and even a ray of sunlight; a cousin, no doubt, of Douglas Adams’ super-intelligent shades of the colour blue, which it preceded by over forty years.
In the very best international tradition of storytelling for young children, some of these stories are warming and have happy endings, while others are rather darker. In both cases, gently-moralising events frequently unfold to illustrate the results of both the best and worst of human behaviour.
In 1938, Máire revisited these stories and released them in book form through the publisher Brún ⁊ Ó Nualláin Teoranta.
To my knowledge, this compilation never had a second edition. It’s been challenging, to say the least, to find second-hand copies for years and extant copies of An t‑Éireannach are only to be found under lock and key in the vaults of specialist collections and scholarly libraries.
Happily, we’re working on that second edition now and hope to make it available in the near future. Watch this space for updates!